🌍 कोलकात्यातील Victoria Memorial Palace - इतिहास, सौंदर्य आणि माझा अविस्मरणीय अनुभव

कोलकात्याच्या गजबजलेल्या शहरात एक असं ठिकाण आहे, जिथे वेळ थांबतो, आणि इतिहास शांतपणे तुमच्याशी बोलतो. सलग दोन आठवडे काम केल्यानंतर, मी आणि माझे सहकारी सर आम्ही ठरवलं की रविवारी कुठेतरी फिरायला जायचं. माझ्या मनात एकच नाव होतं – “Victoria Memorial Palace.”

सॉल्ट लेक सिटीपासून हे ठिकाण फक्त २०–३० मिनिटांच्या अंतरावर आहे. रविवारी सकाळी आम्ही कॅब बुक केली आणि या प्रसिद्ध पर्यटन स्थळाकडे निघालो. तिकीट काढून आत प्रवेश केला, आणि पुढच्याच क्षणी आम्ही थक्क झालो. समोर एक प्रचंड मोठं बाग क्षेत्र - हिरवळ, उंच झाडं, शांत वातावरण, आणि त्या सगळ्याच्या मध्यभागी उभं असलेलं पांढऱ्या संगमरवरी दगडाने बनलेलं भव्य स्मारक राजवाडा.

बागेतील विशाल तलाव – शांततेचा अनुभव

या बागेचं आणखी एक खास वैशिष्ट्य म्हणजे,
इथला मोठा तलाव (lake).

पाण्याने भरलेला हा तलाव इतका शांत आणि सुंदर दिसत होता की काही क्षण आपण फक्त त्याच्याकडे बघत राहतो.

त्या तलावाभोवती लोक शांतपणे फिरताना दिसत होते.
कोणी चालत, कोणी बसून त्या वातावरणाचा आनंद घेत होतं.

झाडांची सावली, थंड वारा आणि पाण्याचं प्रतिबिंब.
हे सगळं मिळून एक वेगळीच शांतता निर्माण करत होतं.

हा तलावही त्याच बागेच्या परिसरात आहे,
म्हणजेच तुम्ही कल्पना करू शकता की Victoria Memorial चा संपूर्ण परिसर किती प्रचंड आणि सुंदर आहे.

इतकं सुंदर दृश्य की काही क्षण फक्त बघतच राहावं.

मुख्य प्रवेशद्वारापर्यंत पोहोचायला आम्हाला जवळपास १ तास लागला, कारण आम्ही त्या सौंदर्यात हरवून गेलो होतो.

शिल्पं, फोटो आणि रोमन सम्राटांची नावे

माझी एक सवय आहे, काहीतरी सुंदर दिसलं की ते कायमचं जपायचं, फोटो काढून. 

बाहेर आणि आत फिरताना मला काही शिल्पांवर नावे दिसली: 

Galba

Otho

Vitellius

Vespasian

Titus

Domitian 

नंतर कळलं की ही प्राचीन रोमन सम्राटांची नावे आहेत. ही शिल्पं म्हणजे त्या  सम्राटांचे अर्धपुतळे (busts) असून युरोपियन कलेचा भाग आहेत.

तसेच इथे काही प्रतीकात्मक शिल्पं देखील आहेत:

विजय (Angel of Victory)

न्याय (Justice)

दान (Charity)

शहाणपण (Prudence)

Ø  

                              

एकाच ठिकाणी इतिहास + कला + विचार यांचं सुंदर मिश्रण पाहायला मिळतं.

Victoria Memorial चा इतिहास

Victoria Memorial हे स्मारक Queen Victoria यांच्या स्मरणार्थ बांधण्यात आलं.

Ø   पायाभरणी: १९०६

Ø  पूर्णत्व: १९२१

Ø  वास्तुशिल्पकार: William Emerson

ही इमारत Indo-Saracenic शैलीत बांधली आहे (ब्रिटिश + मुघल वास्तुकलेचं मिश्रण) त्या काळात Kolkata ही ब्रिटिश भारताची राजधानी होती.

आतलं संग्रहालय - इतिहासाचा खजिना

आत प्रवेश केल्यावर एक वेगळंच जग दिसतं. मुख्य हॉलमध्ये Queen Victoria यांची भव्य संगमरवरी मूर्ती उभी आहे.

आजूबाजूला: ऐतिहासिक चित्रं, जुन्या शहरांचे नकाशे, तलवारी, ढाली, तोफा, एक सुंदर चेहरा कोरलेली तोफ.

अनोखी तोफ - जणू जिवंत भासत होती

संग्रहालयात फिरताना एक गोष्ट माझ्या विशेष लक्षात राहिली, एक सुंदर कोरलेली तोफ, ज्यावर मानवी चेहरा बनवलेला होता. डोळे, नाक, चेहऱ्याचे भाव अगदी स्पष्ट दिसत होते. क्षणभर असं वाटलं की ती तोफ जणू आपल्याकडे पाहते आहे.

युद्धासाठी वापरली जाणारी वस्तू आणि त्यावर इतकं कलात्मक काम, हे पाहून जाणवलं की त्या काळात कला आणि युद्ध यांचंही एक वेगळं नातं होतं. मी त्या तोफेचा फोटो घेतल्याशिवाय राहूच शकलो नाही.

भारतीय महान व्यक्ती आणि समाजसुधारक

या संग्रहालयात एक गोष्ट मनाला खूप भावली. फक्त ब्रिटिश इतिहासच नाही, तर इथे भारतीय महान नेते, विचारवंत आणि समाजसुधारकांचीही छायाचित्रं आणि माहिती पाहायला मिळते. त्यात मला दिसले:

1.      स्वामी विवेकानंद

2.      बिरसा मुंडा

3.      नेताजी सुभाषचंद्र बोस

4.      खुदीराम बोस

5.      रवींद्रनाथ टागोर

6.      ईश्वरचंद्र विद्यासागर

7.      महात्मा ज्योतिराव फुले

8.      डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर

9.      राजा राममोहन रॉय

या सगळ्या व्यक्तींचं कार्य आणि योगदान पाहताना एक वेगळीच भावना निर्माण झाली, अभिमानाची आणि प्रेरणेची. इतिहास फक्त एका बाजूने नाही, तर अनेक दृष्टीकोनातून इथे जपलेला आहे, हे इथे स्पष्ट जाणवतं.

दुर्मिळ आणि खास गोष्टी

या संग्रहालयात काही अनपेक्षित गोष्टी पाहायला मिळाल्या:

1.   पांडुलिपी (Manuscripts) मराठी भाषेतील लेखन

   

पवित्र कुराण

4.   बंगालच्या नवाबांचा मसनद (सिंहासन)

5.   २४ इंचाचं थिओडोलाइट (जुनं वैज्ञानिक साधन)

प्रत्येक वस्तू एक कथा सांगते. वास्तुकलेचं अप्रतिम सौंदर्य मुख्य हॉलचं डिझाइन खूपच सुंदर आहे. उंच छत, कोरीव काम आणि मोठं झुंबर, हे सगळं पाहताना वेळ थांबतो असं वाटतं. ३-४ तास कसे गेले कळलंच नाही आम्ही जवळपास ३–४ तास तिथे होतो, पण वेळ कसा गेला कळलंच नाही.

बाहेर पडताना मन तयारच नव्हतं.त्या काळातील वास्तुकलेचं आश्चर्य ते सगळं पाहताना माझ्या मनात एकच विचार वारंवार येत होता, त्या काळात भारतात एवढं सुंदर रंगसंगतीचं आणि भव्य वास्तुकलेचं काम कसं केलं असेल? आजच्या आधुनिक तंत्रज्ञानाशिवाय, इतकी अचूक रचना, इतकं नाजूक कोरीव काम, आणि इतकी भव्य उभारणी, हे सगळं खरंच आश्चर्यकारक आहे.

Victoria Memorial आजही तितकंच भव्य आणि सुंदर दिसतं, जसं ते अनेक वर्षांपूर्वी उभारलं गेलं होतं. इतकी वर्षं उलटून गेल्यानंतरही त्याचं सौंदर्य, त्याची मजबुती आणि त्याची ओळख अजूनही तशीच टिकून आहे, आणि हे पाहून मनात एकच भावना निर्माण होते, आदर आणि आश्चर्य.

एक विचार जो मनात राहिला

इतक्या गजबजलेल्या शहरात असं शांत ठिकाण खरंच आहे का? आणि उत्तर होतं,  होय.

Victoria Memorial माहिती (Travel Guide)

  ठिकाण: Victoria Memorial

 शहर: Kolkata

वेळ: सकाळी १० ते सायंकाळी ५.

तिकीट: ₹20–₹50 (भारतीय नागरिकांसाठी अंदाजे).

भेट देण्यासाठी योग्य वेळ: हिवाळा / सकाळ.

माझा अनुभव हा फक्त एक प्रवास नव्हता हा अनुभव होता, इतिहासाचा, सौंदर्याचा आणि शांततेचा. आणि हो,  मला खूप आवडलं ❤️.

माझ्या कोलकाता डायरीचे इतर भाग वाचा

जर तुम्हाला Kolkata मधील माझा हा अनुभव आवडला असेल, तर माझ्या या प्रवासाचे इतर भाग नक्की वाचा:

भाग १:

भाग २

या प्रत्येक भागात तुम्हाला कोलकात्याचं वेग-वेगळं रूप पाहायला मिळेल. कधी गजबजलेलं, कधी शांत, आणि कधी इतिहासाने भरलेलं. हा फक्त प्रवास नाही, तर एक अनुभव आहे, जो प्रत्येक भागात थोडा थोडा उलगडत जातो.

Thank You!!❤️